Emoties zeggen meer dan cijfers

Hoeveel verdienen arts-specialisten? Het bleek de afgelopen weken een thema voor debat. Hun lonen werden gepubliceerd en volop vergeleken. Het debat gaat over geld, over harde cijfers. Wie verdient het minst, het meest, en is dat nu teveel of te weinig? Wel, ik ben niet beschaamd om wat ik verdien. Uiteraard verdienen er collegae meer dan mij, en sommige ook minder. Maar geld is niet mijn grote drijfveer; als dat het geval was, dan zou ik ook niet in loondienst van een universitair ziekenhuis werken. Dat het een slechtbetaalde job is, zal ik nooit beweren. Waar echter weinig over gesproken wordt, is de keerzijde van de medaille.

Geneeskunst met grote verantwoordelijkheid

Er hangt immers ook een grote verantwoordelijkheid vast aan die goed betaalde job. We zijn als artsen verantwoordelijk voor het grootste goed dat iemand bezit, namelijk zijn gezondheid. Hoe een arts met die verantwoordelijkheid omspringt, wordt vertaald in o.a. zijn werkethos en zijn engagement. En ook daarin zijn, zoals in elke beroepsgroep, grote verschillen te vinden binnen het artsenkorps, los van geldkwesties en specialiteiten. Betrokkenheid en engagement zijn iets persoonlijks, en hierin schuilt volgens mij het geheim van de geneeskunst. Dat kan je een student arts niet zomaar aanleren of verplichten om over te nemen. Dat zit in jou. Dat is aanleg. Dat is kunst. Geneeskunst.

De grote verantwoordelijkheid van de Geneeskunst gaat ook gepaard met grote aansprakelijkheid. Een fout maken kan een zeer zware impact hebben op het leven van een patiënt of zelfs leiden tot het overlijden van een patiënt. Het is als het ware een zwaard van Damocles dat boven elke arts hangt. Dat is ook een reden waarom artsen goed worden verloond. Maar ook bij ‘aansprakelijkheid’ gaat het vaak in eerste instantie over het financiële, over vergoedingen. Als arts heeft dat echter ook een diep menselijk aspect. Welke last draagt een goed werkende arts met het hart op de juiste plaats, die net een patiënt verliest? Het maakt niet uit of hij rechtstreeks verantwoordelijk is voor de dood of niet, maar het gaat om het verlies. En stel dat het wel door een medisch handelen verkeerd uitdraait? Het is vreselijk voor de patiënt en familie of naaste omgeving en dikwijls zijn er geen woorden voor om dit gevoel te beschrijven. Wat de arts en zijn of haar zorgomgeving ervaren, komt weinig aan bod. Alsof het ‘veel geld verdienen’ boven alles staat.

Artsen zijn mensen

Ik zal het dus maar zeggen: artsen zijn ook mensen met beslommeringen en goede en kwade dagen. Zelf ben ik nu tien jaar een erkend arts-specialist. Tien jaar lijkt misschien niet lang. In het licht van een volledige carrière, laat staan een mensenleven, is het een korte periode. Een korte periode waarin ik veel geleerd heb, niet alleen binnen mijn specialisatie neurochirurgie. Maar ook als mens. Het zal u misschien verbazen, maar ik huil wel eens. Welja, misschien is fysiek huilen wat overdreven, maar interne droefheid slaat mij soms om het hart. Meer dan u zou denken. Sommige emoties van tijdens de werkuren neem ik mee naar huis. Gelukkig heb ik een gezin dat die emoties ook detecteert bij mij. Zelfs mijn jonge kinderen merken dat.

Het gebeurt wel eens dat patiënten mij vragen hoe het met mij gaat. Dit zijn meestal patiënten die ik al jaren volg en ken. Het zijn dan ook geen patiënten meer, maar patiënten-kennissen. Er is natuurlijk een groot verschil tussen wat ik deel met mijn gezin en wat ik vertel aan patiënten; ik moet mijn patiënten niet ook nog met mijn zware gevoelens opzadelen. Maar emoties delen is voor mij geen taboe, het is des mensen. En artsen zijn mensen, geen onaantastbare en alwetende goden. Patiënten en hun omgeving ‘slikken’ vandaag niet om het even wat van een arts. En dat is bijzonder toe te juichen. Toch blijft de stereotypische waas rond de arts die geen emoties deelt aanwezig.

Welnu, mijn hart is niet van steen en mijn huid is niet van krokodillenleer en ik ben er zeker van dat veel collega-artsen emoties ervaren. Werkethos en engagement zijn de hoekstenen van mijn zo geliefde kunst: de Geneeskunst.

En dat valt in geen enkele tabel te kwantificeren en vergelijken.

Emoties zeggen meer dan cijfers - UZ Brussel blogt

Elk blogbericht op ‘UZ Brussel blogt’ weerspiegelt enkel de mening van de respectievelijke auteur.

Over

Professor dr. Maarten Moens is een neurochirurg met speciale interesse in de functionele neurochirurgie. Deze interesse wordt vertaald in zijn klinisch denken en handelen, zijn onderzoek en in zijn lesopdracht aan de faculteit Geneeskunde en Farmacie aan de VUB.

8 reacties op “Emoties zeggen meer dan cijfers”

  1. Johan Marchand

    Maarten mmoi betoog Ik steun dat volmondig
    Spijtig genoeg zijn we stilaan met minder mensen die zo denken
    Toch een gerusststelling van op artesn te kunnen rekenen die in de eerste plaats mens zijn Zo hoort het !

    Beantwoorden
  2. Marc Borms

    Dag Maarten,
    je hebt overschot van gelijk en je hebt het ook mooi verwoord.
    Ik mag alleen maar hopen dat we binnen de niet-medische diensten dezelfde betrokkenheid met elkaar kunnen tonen, zodat er wat meer cement is tussen de baksteentjes die het UZ maken tot wat het is.

    Beantwoorden
    • Dat moet inderdaad en dat is een uitdaging voor elke zorgorganisatie en de zorg in het algemeen. Terwijl de patiênt de zorg holistisch ervaart, is de zorg zelf te gefragmenteerd. ‘Samen’ is niet voor niets een sleutelwoord van het UZ Brussel. We zijn er nog niet, maar er wordt aan gewerkt en het woord bevestigt in elk geval de gezonde én noodzakelijke intentie tot samenwerking.

      Beantwoorden
  3. Jean-Pierre Schoukens

    Dag Maarten,

    Mensen die verantwoordelijkheid dragen en navenant verloond worden, kunnen niet genoeg geprezen worden. Ik zelf ben al tweemaal gered door jullie medisch korps.Die dankbaarheid groeit met de dag. Heb nog geen seconde stil gestaan bij jullie loon. Jullie verdienen het. Teveel mensen, onder wie vooral de onwetende Jan met de Pet, staren zich blind op de cijfers, niet op de verantwoordelijkheid. Politici zitten in hetzelfde bootje. Als je die goedkope en populistische kritiek poogt te weerleggen, wordt je weggezet als hielenlikker. Maar liever dat dan onwetendheid gelijk te stellen met het grote gelijk. Met andere woorden: ik blijf duimen voor jullie en jullie inzet! Bedankt!

    Beantwoorden
  4. Michèle Wilikens

    Geachte Professor,
    Ik ben 40 jaar patiënt in het UZB en 3 jaar vrijwilliger in het Kinderziekenhuis van het UZB. U verwoordt precies wat ik zelf voel bij de artsen in ons ziekenhuis. De artsen bij ons doen niet gewoon de job van dokter, ze hebben een hart voor hun patiënten. En inderdaad, na een tijd bij dezelfde dokter te gaan, word je ook een beetje kennissen. Ik vraag zelf ook altijd “Hoe gaat het met u?” en telkens merk ik dat de dokter een beetje schrikt van die vraag.
    Zelf zou ik nooit zijn hoe ik nu ben zonder de inzet van veel van uw collega’s in Jette. Ik denk daarbij aan de professoren Amy, Van Haelst, Velkeniers, Unuane, Scheerlinck en in het bijzonder ook Wylock. Als kind en teenager heb ik in verschillende ziekenhuizen gelegen, maar het UZB is uniek. Jullie zijn inderdaad in loondienst en toch steeds bereikbaar. Je kan als patiënt een mail sturen naar je behandelende arts en je wordt direct geholpen. Doe zo voort. laat dit nooit weggaan.

    Beantwoorden
  5. Beatrijs Roeland

    Beste Maarten,

    Hartverwarmend om te lezen. Kunde en kunst, samen verenigd, dat maakt je beroep mooi, ook moeilijk, maar voldoeninggevend.
    Ik beoefen een beroep dat er nauw verwant mee is, nl. de ‘verpleegkunst’.
    Ik vind mijn verantwoordelijkheid ook groot, soms angstaanjagend groot. Als jullie je best hebben gedaan kunnen wij het nog altijd verprutsen.
    Wij hebben wel het geluk dat we ‘het nog eens aan de dokter kunnen vragen’ en dat we tegen patiënt en familie kunnen zeggen: ‘De dokter komt straks meer informatie geven’. Of bij lastige vragen: ‘Dat moet je straks eens aan de dokter vragen’.
    Ik ben soms stiekem gelukkig dat mijn kunst niet de jouwe is.

    Beantwoorden
  6. Mia Taffijn

    Ik ben geen arts maar verpleegkundige.
    Ook ik ga volledig akkoord met het betoog van Dr.Moens.

    Beantwoorden
  7. Freddy Raymackers

    Beste Dr. Moens,

    dank voor dit mooi betoog, met een academische carièrre kies je niet voor “the big money”, ik ben fier om voor zulke artsen te werken en zeker als ze, zoals ook vele anderen in ons ziekenhuis, uw vriendelijkheid (en veelzijdigheid) hebben. Als coördinator Zeldzame Ziekten en een verpleegkundige ervaring van 38 jaar op diverse diensten werk ik met vele artsen samen en is mijn kennis niet altijd beperkt maar toch ben ik steeds blij dat ik kan zeggen: we zullen het eens aan de arts vragen, hij neemt tenslotte de verantwoordelijkheid. Een degelijk, academisch loon voor dit geen probleem.

    Hartelijke groeten,

    Freddy

    Beantwoorden

Reageer op Beatrijs Roeland

Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>