Gelijke rechten in de gezondheidszorg

Mijn recent verschenen boek (“‘Anoniem’ is een vrouw”) handelt niet over ongelijke rechten in de openbare gezondheid. Verscheidene groepen in de samenleving maken echter gewag van slechte ervaringen in zake zorgverstrekking. Dit betreft onder meer jongeren, vrouwen, andersgelovigen, LGBTs, mensen van verschillende etniciteit en personen met chronische aandoeningen. In wat volgt beperk ik mij tot het in een notendop vermelden van ongelijkheden in de verstrekking van gezondheidszorg aan vrouwen en – in mindere mate – aan het andere geslacht.

Verschillen in perceptie kunnen dodelijk zijn

Ongelijkheid in het domein van de verstrekking van gezondheidszorg naar gelang van het geslacht van de patiënt(e) is tot in zekere mate veroorzaakt door verschillen in perceptie. Vrouwen uiten hun klachten op een manier die afwijkt van deze van mannen en daarbij komt nog dat hun verhaal door het medisch- en verplegend personeel anders wordt geïnterpreteerd dan dat van mannen. Een drukkend gevoel in de borstkas zal bij een vrouw vaker aan angst worden toegeschreven en aanleiding geven tot het voorschrijven van anxiolytica terwijl mannen voor eenzelfde symptoom veelal naar een cardioloog worden verwezen. Dergelijke pijn in de borst verkeerdelijk toeschrijven aan hartlijden kan psychologische en financiële gevolgen hebben, terwijl het niet herkennen van een gevaarlijke verwikkeling zoals angina pectoris (veroorzaakt door onvoldoende doorstroming van bloed in de hartslagaders) eventueel de dood van de betrokken persoon tot gevolg kan hebben.

Een beoordelingsfout van dit type kan ook voor het zgn. ‘sterke geslacht’ problemen stellen: omdat botontkalking en depressie vooral bij vrouwen voorkomen, worden deze aandoeningen bij mannen ondergediagnosticeerd, dus vaak niet tijdig behandeld. Bijzondere aandacht is nodig voor deze verschillen in perceptie, bij het verstrekken van informatie aan leken en in onderwijs aan (toekomstig) gezondheidspersoneel.

Gezondheidszorg moet allesomvattend zijn

Sociale en economische kwetsbaarheid is in het algemeen meer uitgesproken bij vrouwen. Ze zijn vaker werkloos, hebben een minder voordelige pensioenregeling, werken dikwijls zeer hard en/of in slechte omstandigheden zonder hiervoor erkenning te genieten en zorgen dikwijls als alleenstaande ouder voor hun kinderen. Vrouwen zijn eveneens vaker het slachtoffer van geweldplegingen door hun partner of voormalige partner. Al deze factoren hebben een uiterst negatieve weerslag op de levenskwaliteit en de gezondheid; zij kunnen zelfs leiden tot het afzien van alle verzorging.

Het inachtnemen van ongelijkheden op het vlak van de gezondheidszorg vergt aandacht voor iedere van de voornoemde factoren, m.n. de specificiteit van biologische signatuur zowel als deze van socio-culturele- of economische aard. Gezondheidszorg moet noodzakelijkerwijze holistisch – allesomvattend – zijn. Zij behelst dus migranten, illegalen, onvermogende onverzekerbaren. Gezondheidszorg is net als alle andere mensenrechten een universeel recht.

 

Over

Jean-Jacques Amy was hoogleraar aan de VUB, hoofd van de dienst Gynaecologie-Andrologie-Obstetrie van het toenmalige AZ-VUB, voorzitter van de Fédération Laïque de Centres de Planning Familial en hoofdredacteur van het European Journal of Contraception and Reproductive Health Care. Zijn boek ‘Anoniem’ Is Een Vrouw handelt over de emancipatorische strijd van vrouwen.

1 reactie op “Gelijke rechten in de gezondheidszorg”

  1. Johan Goris

    Beste Jean-Jacques,
    meer dan 15 jaar geleden troffen we mekaar af en toe tijdens de lunch op het UZ-Brussel voor een boeiend gesprek.
    Blij te lezen dat je nog niets hebt ingeboet aan positieve verontwaardiging en grenzeloze empathie, die zich laten vertalen in je boek dat alvast op mijn eindejaarsverlanglijstje staat.
    Vriendschappelijke groeten,
    Johan Goris

    Beantwoorden

Reageer op Johan Goris

Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>