De 4G van de Belgische gezondheidszorg

4G of 4 x G dus.

Geld, dat is de eerste G. Niet verwonderlijk dat het daar vaak om draait in onze zorg. Immers, bij onveranderd overheidsbeleid hebben we door de vergrijzing alléén al bijna 10 miljard euro extra nodig in 2040 (dat is 25% méér dan we vandaag uitgeven aan gezondheidszorg). Hoe los je dat op? Niet door patiënten meer te laten bijdragen. De patiënt betaalt nu al meer dan 20% van zijn zorgfactuur en geld mag voor mensen nooit een belemmering zijn om gezondheidszorg te krijgen. De overheid van haar kant heeft zelf ook geldtekort. In 2016 eindigde 1 op 3 Belgische ziekenhuizen bijvoorbeeld hun werkingsjaar in het rood en de vraag om middelen voor bijvoorbeeld zorggerelateerd wetenschappelijk onderzoek (dat dus finaal belangrijk is voor de patiënten) is veel groter dan wat beschikbaar is. Een efficiënter zorgaanbod, dat kan wel. Minder en beter gebruik van acute bedden en meer thuiszorg zijn er voorbeelden van. Het is perfect mogelijk om meer (en beter) te doen met minder. Maar 80% van het budget van de gezondheidszorg gaat naar de gevolgen van welvaartsziektes en dat leidt mij tot …

… de 2de G, die van Gedrag. Roken, te hoge bloeddruk, te hoge cholesterol, overgewicht, te weinig lichaamsbeweging, gezonde voeding, alcohol, … meer dan 50% van ziektes en handicaps in de West-Europese wereld is het gevolg van een ongezonde levensstijl. De overheid moet dus meer investeren in het voorkomen van ziekte maar daar wordt – overigens in gans Europa – gemiddeld maar een dikke 2% van het zorgbudget aan besteed. Investeren in preventie is nochtans geen kost, maar een opbrengst. Tegelijk moeten we niet enkel naar de overheid kijken, maar ook in de spiegel. Overheden investeren bijna doorlopend in gezondheidscampagnes, maar we blijven koppig te weinig zorg dragen voor …

… onze Gezondheid. Dat is meteen mijn 3de G. De meer dan 325.000 gezondheidsapps in de Apple en Android store hebben daar vooralsnog weinig invloed op. De gemiddelde gebruiksduur van die apps door de burger, waarvan er overigens nog maar een handvol formeel door de overheid erkend zijn, is drie maanden … Algemeen moet ons gezondheidszorgsysteem meer op voorkomen dan op genezen worden afgestemd. Het is daarbij essentieel dat de financiële dynamiek die verandering ook stimuleert. Ik heb al meermaals als boutade gezegd dat een ziekenhuis eigenlijk leeg zou moeten zijn, terwijl het nu financieel gestimuleerd wordt om zo vol mogelijk te liggen. De patiënt moet daarbij een (mondige) partner zijn. Zorgverstrekkers moeten afleren solisten te zijn en samenwerken in teams en over expertisedomeinen heen. Artsen zijn daar vandaag eigenlijk niet voor opgeleid.

Mijn 4de G staat voor Geluk. Ten slotte gaat het gewoon over ons algemeen welzijn, vandaag en morgen. Let wel, dat stelt ons ook voor ethische dilemma’s. Geven we prioriteit aan het gezamenlijk en gedeeld geluk van zoveel mogelijk mensen of aan het maximale geluk van elk individu (geen nieuw dilemma overigens)? Bepaalt de samenleving een grens in wat ze wil investeren in één mens? In de VS werd een behandeling door de FDA goedgekeurd waarbij een kankerpatiënt via een infuus eigen cellen toegediend krijgt. Kostprijs: 475.000 dollar per zakje. Dit is een bijzonder moeilijke discussie, maar ze moet wel absoluut gevoerd worden. Overigens moet ook het geluk van de zorgverstrekkers in de denkoefening worden meegenomen. Het toenemend aantal burn-outs in de zorgsector is een zorgwekkend signaal dat alle aandacht moet krijgen.

Tot zover heel kort enkele kerngedachten van mijn speech op het recente VOKA Health Community Congres in Brussel. O ja, wie al wil evolueren naar 5G, kan er ook nog de G van ‘Go!’ aan toevoegen. Want het moet nú gebeuren.

Elk blogbericht op ‘UZ Brussel blogt’ weerspiegelt enkel de mening van de respectievelijke auteur.

Over

Prof. dr. Marc Noppen is sinds 2006 CEO van het UZ Brussel. Marc is pneumoloog en behaalde zijn doctoraat aan de VUB in 1996. Hij volgde uiteenlopende bijkomende opleidingen waaronder Farmaco-Economie en Ziekenhuismanagement en is gastprofessor aan verscheidene buitenlandse instellingen. Twittert als @MarcNoppen.


Er zijn geen reacties.

Reageer

Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>