Hoezo onvruchtbaar, Angelina?

Angelina Jolie heeft op 24 maart in een open brief in de New York Times toelichting gegeven rond de preventieve ingreep die ze recent liet verrichten. Na haar borsten liet ze nu ook haar eierstokken en eileiders verwijderen. Een moedige beslissing. Het risico om eierstokkanker te ontwikkelen, een verraderlijk kankertype met hoge mortaliteit indien niet tijdig gedetecteerd, werd haar te groot. Angelina Jolie is draagster van een mutatie in het BRCA1-gen. Eierstokkanker treedt op bij ongeveer 1,5% van de bevolking. Vrouwen met een mutatie in het BRCA1-gen hebben een risico van ongeveer 40% om in de loop van hun leven eierstokkanker te ontwikkelen. Er wordt aan deze vrouwen aangeraden om de eierstokken en de eileiders chirurgisch te laten verwijderen voor de leeftijd van 40 jaar.

Kinderen krijgen zonder eierstokken kan wel

Angelina Jolie zegt ook dat ze nu onvruchtbaar is geworden. Hiermee geeft ze de boodschap dat jonge vrouwen die om medische redenen hun eierstokken en eileiders laten verwijderen geen (eigen) kinderen meer kunnen krijgen. Deze boodschap dient toch enigszins genuanceerd te worden.

In theorie kan Angelina wel nog kinderen krijgen, want haar baarmoeder is nog steeds aanwezig. Een zwangerschap begint met de innesteling van een bevruchte eicel in de baarmoeder. Maar, bij Angelina is met de eierstokken meteen ook de ganse voorraad eicellen verwijderd. In de openhartige brief staat niets vermeld over een eventuele kinderwens van Angelina. Het gezin Pitt-Jolie telt al een aantal kinderen. Indien Angelina in de toekomst nog eens wil zwanger worden, zal dat niet meer lukken met haar eigen eicellen, want die heeft ze nu niet meer. Eiceldonatie is een optie die steeds meer ingeburgerd geraakt bij de groeiende groep vrouwen die omwille van leeftijd of gedaalde eicelreserve niet meer zwanger kunnen worden.

Vrouwen zoals Angelina Jolie die een hoog risico hebben op borst- en eierstokkanker kunnen evenwel sinds enkele jaren ook hun eicellen laten invriezen vooraleer de eierstokken definitief worden verwijderd. Zo hebben ze nog de mogelijkheid om achteraf zwanger te worden met biologisch eigen eicellen. Deze procedure wordt steeds vaker toegepast bij vrouwen die een diagnose van kanker hebben gekregen en een behandeling met chemotherapie of radiotherapie moeten ondergaan. Chemo- en radiotherapie tasten immers ook de eicelreserve in belangrijke mate aan, zodat vrouwen die na de kankerbehandeling nog zwanger willen worden, dit vaak niet kunnen wegens een gebrek aan voldoende eicellen. Deze procedure had Angelina Jolie ook kunnen laten toepassen. Steeds meer fertiliteitscentra bieden deze mogelijkheid aan en in ons eigen centrum in UZ Brussel hebben we de afgelopen jaren vrouwen geholpen met BRCA-mutaties die hun eierstokken lieten verwijderen, maar in de maanden voor de chirurgische ingreep eicellen (of embryo’s, met een partner) lieten invriezen of ‘inbanken’. Deze embryo’s kunnen dan genetisch gescreend worden door pre-implantatie genetische diagnostiek (PGD), zodat de gevaarlijke mutatie niet wordt doorgegeven. Wellicht was Angelina hiervan op de hoogte.

Had ik het maar geweten …

De kinderwens van het koppel Pitt-Julie was misschien al voltooid. Maar indien dit nog niet het geval was, dan is hier een kans gemist. Nog te vaak krijgen we van patiënten te horen “had ik het maar geweten”. Angelina heeft een vooraanstaande rol gespeeld toen ze haar borsten preventief liet verwijderen. Zij heeft hierdoor wereldwijd duizenden vrouwen met een genetische voorbeschiktheid voor borst- en eierstokkanker gesensibiliseerd. Het preventief verwijderen van eierstokken kan mogelijks ook een ‘Angelina-effect’ teweegbrengen. Maar laten we alsjeblieft niet vergeten dat deze ingreep het behoud van vruchtbaarheid niet in de weg mag staan.

Elk blogbericht op ‘UZ Brussel blogt’ weerspiegelt enkel de mening van de respectievelijke auteur.

Over

Prof. De Vos is gynaecoloog/fertiliteitsarts in het Centrum voor Reproductieve Geneeskunde van het UZ Brussel. Hij werkt er in de oncofertiliteitskliniek en is gespecialiseerd in het behoud van vruchtbaarheid bij vrouwen die geconfronteerd worden met kanker. Vorig jaar gaf hij een update over oncofertiliteit met een publicatie in het vooraanstaande wetenschappelijke tijdschrift The Lancet.

1 reactie op “Hoezo onvruchtbaar, Angelina?”

  1. Ik ben helemaal akkoord. Vruchtbaarheid en een potentiële kinderwens mag men niet beschouwen als iets bijkomstig en zeker niet uit het oog verliezen wanneer het gaat om een kankerdiagnose of preventieve maatregelen bij een erfelijke belasting voor borstkanker. Het zou vanzelfsprekend moeten zijn dat patiënten met dezelfde diagnose als Mevr. Jolie geïnformeerd worden over de mogelijkheden van fertiliteitspreservatie vooraleer de eierstokken definitief verwijderd worden. Deze nuttige informatie kan je alleszins terugvinden op http://www.oncofertiliteit.be

    Beantwoorden

Reageer

Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>