Moeten patiënten en artsen Facebook-vrienden zijn?

De Orde van Geneesheren publiceerde een advies rond digitale toepassingen waaronder sociale media. Hautekiet besteedde er op Radio1 aandacht aan. Terecht.

Het is natuurlijk belangrijk niet alle digitale toepassingen op één hoop te gooien. Steeds meer patiënten gebruiken (met wisselend succes) het internet om gezondheidsinformatie te zoeken en ervaringen uit te wisselen. Dit is doorgaans meer een uiting van ‘patient empowerment’ en het verminderen van onzekerheid dan van twijfel aan de medische expertise van de zorgverstrekkers. Als aanvulling op hun zorgtraject stellen ze ook graag elektronisch een vraag aan een arts. Patiënten willen betrokken worden bij het zorgtraject, meer nog, ze willen er mee aan het stuur van zitten. “Het is mijn lichaam”, zeggen sommige patiënten ter verklaring. Ze hebben groot gelijk. Je eigen gezondheid is te belangrijk om de verantwoordelijkheid erover helemaal aan iemand anders te delegeren en een patiënt heeft recht op respect en op zelfbeschikking. Even snel tussendoor: dat respect moet natuurlijk wederzijds zijn.

Op Facebook communiceer je anders

Sociale media zijn een ander paar mouwen. Dat is op zich al een containerbegrip want elk sociaal medium heeft andere kenmerken en gebruikers. Twitter, LinkedIn en Facebook kan je niet over één kam scheren. Maar Hautekiet had het vooral over Facebook. Mensen communiceren anders op Facebook omdat ze zich op fysieke afstand bevinden van degene met wie ze communiceren en elkaar niet zien. De waarde van een mening speelt er geen enkele rol, enkel dat de mening er is. Facebook-gebruikers reageren vaak impulsief en soms schreeuwerig. Ze laten op Facebook vooral zien hoe ze gepercipieerd willen worden, niet hoe ze echt zijn. Om al deze redenen is Facebook geen goed medium om de professionele relatie patiënt-arts te onderhouden. Het is goed dat de Orde een aantal richtlijnen geeft die tot denken kunnen aanzetten. Want als arts ondoordacht op Facebook vriendjes zijn met je patiënt en vice versa, is niet verstandig.

Afstand houden?

Een effectieve patiënt-artsrelatie wordt gekenmerkt door wederzijds vertrouwen en zeker bij de huisarts door een zekere mate van familiariteit. Tegelijk vraagt deze samenwerkingsrelatie ook een zekere afstand tussen patiënt en arts. De afstand die ervoor moet zorgen dat de medische expert een zekere autoriteit behoudt en de patiënt – in zijn of haar eigen belang! – de therapie volgt die na overleg tussen beiden werd afgesproken. Het betekent niet dat patiënt en arts niets van elkaar mogen weten. Het wil wel zeggen dat als de patiënt de arts niet meer erkent in zijn rol als medisch expert en coach, dit de doeltreffendheid van de patiënt-artsrelatie kan schaden. Een heel grote groep van de 3.000 gezonde personen en patiënten die in het kader van mijn doctoraatsonderzoek aan een online-enquête heeft deelgenomen, heeft overigens aangegeven dat zij liever niet hun huisarts als vriend op hun Facebook-pagina hebben. En ook dat zij liever geen Facebook-vriend willen zijn van hun huisarts.

Bezin eer je begint, is de boodschap. Daarom goed van de Orde dat ze tracht met het advies wat orde te scheppen in de digitale chaos. Patiënten en artsen blijven vrij om te beslissen wat ze er uiteindelijk mee doen.

U kan het advies van de Orde online zelf nalezen.

Elk blogbericht op ‘UZ Brussel blogt’ weerspiegelt enkel de mening van de respectievelijke auteur.

Over

Edgard Eeckman is manager dienst communicatie en woordvoerder van het UZ Brussel. Hij is wetenschappelijk medewerker van ‘Research center for Culture, Emancipation, Media and Society’ (CEMESO) - VUB en doctoreert er over de patiënt-(huis)artsrelatie. Je kan hem ook volgen op Twitter, @eeckman.


Er zijn geen reacties.

Reageer

Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>