Patiëntenrechten gaan ook over verantwoordelijkheden

Op 18 april, de Europese Dag van de Patiëntenrechten, is het belangrijk vast te stellen dat het om meer gaat dan om patiëntenrechten. De Belgische wet op de Patiëntenrechten van 2002 is belangrijk omdat hij de patiënt wettelijk vastgelegde rechten geeft voor als het misloopt. Maar patiëntenrechten zijn slechts de basis, het minimum minimorum. De patiënt hoort in het centrum van de zorg te staan en dat is vandaag nog onvoldoende het geval. Zorgverstrekkers en zorginstellingen doen doorgaans hun best om de beste zorg te bieden aan patiënten, deze zijn er in ons land dan ook overwegend tevreden van. Maar niet voor niets roept het ‘European Patients’ Forum’ op om bij het stemmen in mei te checken welke politici op de Europese lijsten betrokken zijn bij patiëntenverenigingen, bij overleg met patiënten. Willen we een gezonder Europa met een meer effectieve en kwalitatievere zorg, dan maken patiënten deel uit van de oplossing, zo stelt het Forum. Terecht, want de patiënt centraal stellen gaat ook om participatie van patiënten in de organisatie en het beleid van die zorg. Het ‘European Patients’ Forum’ wenst dat “alle beleidsmaatregelen en praktijken rekening houden met de echte behoeften, voorkeuren en mogelijkheden van patiënten”. Het gaat er dan bijvoorbeeld om dat patiënten ook moeten worden betrokken bij het opstellen van een ‘Zorgpad’, dat zij in de Raad van Bestuur van een zorginstelling vertegenwoordigd zouden moeten zijn, … “Patiënten moeten als volwaardige partners worden beschouwd”, stelt het ‘European Patients’ Forum’ en “empowerment begint met een op maat gesneden informatie van hoge kwaliteit en gedegen kennis over gezondheidszorg, om ons in staat te stellen om weloverwogen keuzes te maken over onze behandeling en zorg.”

Engagement van allen

Dit legt tegelijk ook de bal in het kamp van de patiënten zelf. De patiënt moet ook empowered willen zijn. ‘Patient empowerment’ gaat niet alleen over rechten, maar ook over verantwoordelijkheden. Zelfs gewoon consument zijn, vraagt vandaag om verantwoord gedrag. De relatie patiënt-zorgverstrekker is er één van open, wederzijds engagement als basis van een vertrouwensrelatie: de een moet alles doen wat mogelijk is om de beste zorg aan te bieden, de ander alles wat kan om te genezen. Ook aan dat laatste moeten overheden bijdragen. Onderzoek toont aan dat ongezond gedrag vaak het gevolg is van sociale ongelijkheid en dat is een maatschappelijk probleem dat de individuele patiënt, zorgverstrekker of zorgaanbieder niet alleen kunnen oplossen. Het gaat dan immers om meer dan om het lanceren van gezondheidscampagnes of het stimuleren van een gezondheidsbewustzijn via allerhande app’s die gewicht, hartslag of gelopen afstand nauwgezet bijhouden. Ook het internet is als bron van gezondheidsinformatie daarvoor geen wondermiddel. De sociale ongelijkheid zelf moet worden bevochten, waarna zogenaamde ‘gezondheidsvaardigheden’ moeten worden aangeleerd.

De Europese Dag van de Patiëntenrechten is een goed moment om stil te staan bij de vaststelling dat een op maat van elke individuele patiënt gesneden zorg de verantwoordelijkheid is van alle betrokkenen: van de overheid, van de zorgverstrekkers, van de zorginstellingen en van de patiënt zelf, zowel individueel als via vertegenwoordiging. Elkeen moet een gedrag aannemen om samen als partners een gezondheidszorg te ontwikkelen waarbij er een evenwicht is tussen rechten en verantwoordelijkheden met in het centrum de patiënt. In wederzijds respect voor elkaars waarden en autonomie.

Info over de oproep van het ‘European Patients’ Forum’ op www.eu-patient.eu.

Elk blogbericht op ‘UZ Brussel blogt’ weerspiegelt enkel de mening van de respectievelijke auteur.

Over

Edgard Eeckman is manager dienst communicatie en woordvoerder van het UZ Brussel. Hij is wetenschappelijk medewerker van ‘Research center for Culture, Emancipation, Media and Society’ (CEMESO) - VUB en doctoreert er over de patiënt-(huis)artsrelatie. Je kan hem ook volgen op Twitter, @eeckman.


Er zijn geen reacties.

Reageer

Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>