It’s the patient, stupid!

“De ziekenhuizen bloeden, de patiënt zal het voelen” kopte De Morgen op 4 oktober. De jaarlijkse Belfius ziekenhuisanalyse is onverbiddelijk: 1 op 3 ziekenhuizen in ons land (vorig jaar 1 op 4) maakt verlies. Geconfronteerd met de stijgende zorgvraag, de nood aan investeringen om up-to-date te blijven en de veeleisender patiënt, zien we dus gebeuren wat in elk normaal economisch paradigma zal gebeuren: ziekenhuizen besparen op personeel (> 60% van hun budget), en zoeken naar efficiëntiewinst in hun exploitatie. In een wereld waar de publieke budgetten niet zullen stijgen, en met de kleine marges van vandaag zal dit ook leiden tot een zoektocht naar alternatieve financiering, tot en met de patiënt zèlf! Bij ongewijzigd beleid stevenen we hierdoor echter af op het onherroepelijke faillissement van het systeem. Het huidige model is immers historisch gebaseerd op een aantal principes die – wanneer zij zouden behouden blijven – gewoonweg niet kùnnen leiden tot een structureel gezond systeem (en dit zelfs beletten)! Ziekenhuizen: ‘verticaal’ georganiseerd per sector (medisch, nursing, beleidsondersteuning) en per specialisme, veelal bemand door zelfstandig (hard)werkende artsen; meting van ‘kwaliteit’ : vooralsnog gedefinieerd als compliantie aan een proces; ‘fee for service’ honorariumbetaling per specialisme; aanbod-gedreven dienstverlening met daardoor redundantie (in Oost-Vlaanderen staan meer chirurgische robots dan in gans Frankrijk) en weinig integratie; fragmentatie van patiëntenpopulaties met onvoldoende kritische massa per ziekenhuis (‘iedereen doet alles’); verticale IT support per specialisme.

Paradigmashift

Als we nu eens, zoals o.a. Michael Porter al jarenlang suggereert, vertrekken van één welbepaald doel: de best mogelijke uitkomst voor de patiënt tegen de laagst mogelijke kostprijs? Een ziekenhuis niet organiseren rond sectoren en specialismen? De focus niet leggen op volumes en marges en ‘performantie’ van geleverde diensten, procedures en tests? Het vervangen van het huidige gefragmenteerde ‘iedereen doet alles’-model door een meer geconcentreerd, gelokaliseerd systeem?

Praktisch: ziekenhuizen organiseren rond geïntegreerde zorgpadgebaseerde zorgeenheden (door clustering of ‘klinieken’); het meten en opvolgen van voor de patiënt relevante uitkomstgegevens (eerder dan het correct volgen van procedures en processen); het meten en financieren van de reële kost van de behandeling in plaats van allerlei proxy’s zoals tarieven, ligdagen en honoraria; het bundelen van betalingen per zorgtraject en pathologie, gekoppeld aan/geïncentiveerd door relevante kwaliteitsmetingen; integreren in plaats van fragmenteren van zorg; en dit alles ondersteund door een horizontaal, patiëntgegevens-gebaseerd IT platform.

Dàt is patient-centredness in de brede zin van het woord, en daar begint alles mee: luisteren naar de noden van de patiënten en het organiseren van de zorg daarrond. Ziekenhuizen die daarmee experimenteren, zoals het onze, tonen aan dat dat wèrkt. De patiënt wordt er beter van, alsook de steeds harder werkende zorgverlener, én het ziekenhuis. Veel beter dan de zoveelste honorariumaanpassing, dan het fragmenteren van 12 nieuwe en overbodige hartcentra, of het aanpassen van de nu al ondoorzichtige BFM-regeltjes. En oneindig veel beter, dan het uiteindelijk moeten doorrekenen aan de patiënt. Soms denk ik dat men die wat uit het oog verliest. En elk systeem dat dàt doet, is ten dode opgeschreven.

Elk blogbericht op ‘UZ Brussel blogt’ weerspiegelt enkel de mening van de respectievelijke auteur.

Over

Prof. dr. Marc Noppen is sinds 2006 CEO van het UZ Brussel. Marc is pneumoloog en behaalde zijn doctoraat aan de VUB in 1996. Hij volgde uiteenlopende bijkomende opleidingen waaronder Farmaco-Economie en Ziekenhuismanagement en is gastprofessor aan verscheidene buitenlandse instellingen. Twittert als @MarcNoppen.


Er zijn geen reacties.

Reageer

Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>